24 آوریل 2023 - تقریباً 40٪ از افراد مبتلا به دیابت به بیماری مزمن کلیه مبتلا می شوند که منجر به بدتر شدن پی در پی و حتی از دست دادن کامل عملکرد کلیه می شود. تا به حال محققان نمی‌توانستند پیش‌بینی کنند که آیا و با چه سرعتی بیماری کلیوی در افراد دیابتی پیشرفت خواهد کرد. تشخیص زودهنگام برای به تاخیر انداختن یا جلوگیری از نارسایی کلیوی که نیاز به دیالیز دارد، ضروری است.

به عنوان بخشی از یک پروژه تحقیقاتی بین‌المللی که توسط دانشکده ی پزشکی وین رهبری می‌ شود، محققان ابزاری را توسعه دادند که احتمال بروز عوارض دیابت را از پنج سال قبل امکان‌ پذیر می‌ کند، بنابراین امکان اجرای اقدامات پیشگیرانه ی به موقع را فراهم می نماید.

نتایج این مطالعه اخیرا در مجله JAMA Network Open منتشر شده است.

برای این تحقیقات، تیمی به رهبری دکتر راینر اوبرباوئر، رئیس بخش نفرولوژی و دیالیز، و دکتر ماریلا گرگوریچ از مرکز علوم داده های پزشکی دردانشکده ی پزشکیوین، از داده های مطالعات بین المللی بزرگ استفاده کردند. این داده ها امکان جمع آوری 13 مقدار پایه که به طور معمول اندازه گیری می شود را فراهم کرد. این داده ها از 4637 فرد 18 تا 75 ساله ی مبتلا به دیابت نوع 2 با اختلال عملکرد کلیه از خفیف تا متوسط، استخراج شد.

علاوه بر مهم ترین معیار برای ارزیابی عملکرد کلیه(نرخ فیلتراسیون گلومرولی تخمینی، eGFR)، سن، جنسیت، شاخص توده بدنی، رفتار سیگار کشیدن، سطح هموگلوبین و کلسترول و همچنین دریافت دارو به عنوان پیش بینی کننده، انتخاب شدند. بر این اساس، تیم تحقیقاتی یک مدل پیش‌بینی را بر اساس روش‌های آماری آزمایش‌شده توسعه دادند که هم اکنون برای استفاده بالینی در حال آماده سازی است.

دکتر گرگوریچ، نویسنده اول این مقاله، می گوید: قدرت مطالعه ما در مقایسه با تحقیقات قبلی در مورد این موضوع نه تنها در روش شناسی دقیق، بلکه در حجم زیاد داده ها نهفته است. این به ما امکان می دهد به سطح بالایی از اطمینان به این یافته ها دست یابیم. بر این اساس، ابزار پیش بینی ما ثابت می کند که قابل اعتماد است و قادر به پیش بینی کاهش عملکرد کلیه بر اساس eGFR تا پنج سال پس از شروع بیماری هستیم.

با این حال، این مطالعه همچنین نشان داده است که این دوره برای هر فرد به عوامل دیگری که هنوز ناشناخته هستند، بستگی دارد.

تشخیص زودهنگام و مدیریت درمانی

بیماری مزمن کلیه (CKD) یکی از شایع ترین عوارض دیابت و شایع ترین علت نارسایی کلیه است که نیاز به دیالیز دارد. از آنجایی که CKD در مراحل اولیه هیچ علامتی ندارد، اغلب تنها زمانی تشخیص داده می شود که نارسایی عملکرد کلیه بسیار پیشرفت کرده باشد. از طریق تشخیص زودهنگام و مدیریت درمان مداوم، به ویژه در کنترل متابولیک و فشار خون دیابتی، آسیب کلیه را می توان به تاخیر انداخت یا از آن پیشگیری کرد.

در حال حاضر، عملکرد کلیه در افراد مبتلا به دیابت عمدتاً با اندازه گیری منظم eGFR کنترل می شود.

دکتر اوبرباوئر، رهبر این مطالعه، با تاکید بر ارتباط بالینی قابل توجه این ابزار پیش‌بینی، گفت: ابزار پیش‌بینی ما می ‌تواند به نظارت مستمر پیشرفت بیماری کمک کند و امکان شناسایی بیمارانی را که در معرض خطر بدتر شدن عملکرد کلیه در سال‌های آینده هستند را فراهم کند. یک نسخه اقتباس شده تحت وب از این مدل در حال حاضر در دست ساخت است و به زودی برای اعتبارسنجی بیشتر و مستقل، در آدرس https://beatdkd.shinyapps.io/shiny/ در دسترس خواهد بود.

منبع:

https://medicalxpress.com/news/2023-04-complications-diabetes.html